Algemeen

Ruim een kwart van de mannen boven de 50 heeft problemen met plassen. Het merendeel van deze klachten wordt veroorzaakt door een goedaardige prostaatvergroting (benigne prostaathyperplasie (BPH)) al dan niet in combinatie met een functiestoornis van de blaas (blaasuitgangsobstructie (BOO)). 

Wat is de oorzaak?

De prostaat is een klier. Deze is zo groot als een walnoot en weegt 10 a 15 gram als de man volgroeid is. Bij de ouder wordende man wordt de prostaat groter onder invloed van hormonale veranderingen waardoor de plasbuis die door de prostaat loopt in de verdrukking kan komen. Vanaf het vijftigste jaar kan de prostaat zo groot zijn dat er geleidelijk klachten gaan ontstaan met de blaasontlediging. De prostaat groeit zowel naar buiten als naar binnen en sluit nauwer om de plaasbuis heen. Wanner dan de plaasbuis nauwer wordt, kunnen klachten met plassen  ontstaan, doordat de blaasspier harder moet werken om de urine door de vernauwde plasbuis naar buiten te persen. Door deze extra inspanning wordt de blaaswand zwakker en raakt soms uitgerekt. Na verloop van tijd slaagt de blaas er niet meer in alle urine naar buiten te drijven, zodat er urine achterblijft (residu). Zonder behandeling kunnen hierdoor later blaasontstekingen en problemen met de nieren ontstaan.

Welke klachten?

Deze kunnen per persoon verschillen. Zo kunt u last hebben van:

• urinestraal is minder krachtig en wordt soms onderbroken (persen versterkt de straal niet)
• niet goed kunnen beginnen met plassen
• meer aandrang en steeds weer moeten plassen
• vaker moeten plassen met minder drang en weinig urine per keer
• nadruppelen en ongewenst urineverlies
• nachtelijk plassen
• een branderig gevoel bij het plassen
• het gevoel hebben dat de blaas niet leeg is

Diagnose

De uroloog zal vragen naar uw klachten en uw algemene gezondheidstoestand, nu en in het verleden. Door zo nauwkeurig mogelijk te antwoorden helpt u uw uroloog bij het stellen van de juiste diagnose. Ook zal er een algemeen lichamelijk onderzoek plaatsvinden. Vaak zijn er aanvullende onderzoeken nodig om de diagnose te stellen. De uroloog bepaalt welke onderzoeken nodig zijn.

Gestandaardiseerde vragenlijst
Nadat u een afspraak heeft gemaakt ontvangt u een lijst met vragen:

• Lijst 1 betreft de persoonsgegevens zoals uw naam, lengte en gewicht.
• Lijst 2 gaat in op uw drink- en rookgedrag, medicijngebruik, ziektes en aandoeningen die u heeft of heeft gehad en het voorkomen van ziektes in uw directe familie.
• Lijst 3 gaat in op uw plasklachten. Naast een aantal algemene vragen die u dient te beantwoorden dient u gedurende 24 uur bij te houden hoe vaak en hoeveel u per keer plast.
• Lijst 4 gaat in op de invloed die uw eventuele erectieproblemen hebben gehad op uw sexleven gedurende de afgelopen vier maanden.
• Lijst 5 gaat in op verouderingsprocessen bij de man.

Bloed-en urine-onderzoek
Bloed wordt afgenomen voor beoordeling van de algemene gezondheidstoestand en vooral van de nierfunctie. Tevens kan het bloed worden onderzocht op stoffen die kenmerkend zijn voor prostaataandoeningen.

Het bloed wordt minimaal 2 weken voor uw bezoek aan de Andros Mannenkliniek afgenomen door een laboratorium bij u in de buurt en wordt onderzocht op meerdere orgaanfuncties. Zo kunnen de functies van nieren (Kreatinine) en lever (gamma GT en Alkalische Fosfatase) worden bepaald. Er wordt onderzoek gedaan naar eventuele suikerziekte (HbA1c) en een te hoog cholesterolgehalte (Cholesterol en HDL). Bloedarmoede (Hb en MCV) wordt opgespoord, tevens worden de elektrolyten (Kalium en Natrium) bepaald. Ook wordt het mannelijk hormoongehalte bepaald (Testosteron). Het testosterongehalte, dat van belang is voor meerdere orgaanfuncties, daalt bij het ouder worden langzaam. Bij 15% van de oudere mannen daalt dit mannelijk hormoon echter te sterk met hinderlijke gevolgen voor de levenskwaliteit.

De urine wordt altijd onderzocht om uit te sluiten dat er geen ontstekingen, bacteriën of rode bloedcellen aanwezig zijn. Ook wordt de urine op de eventuele aanwezigheid van suiker of eiwit nagekeken

Straal- en residumeting
Straalmeting wordt ook uroflowmetrie genoemd. De flowmeter is een instrument dat de kracht van de urinestraal meet en de hoeveelheid urine die uitgeplast wordt. U dient bij het bezoek aan de kliniek met een volle blaas te komen en eerst in een flowmeter te plassen. De flowmeter staat in een, daarvoor speciaal ingericht, toilet.
Na de straalmeting wordt met behulp van een echo-apparaat de hoeveelheid overgebleven urine bepaald. Dit is een apparaat dat geluidsgolven uitzendt en terug ontvangt. De geluidsgolven worden omgezet in beelden. Hiervoor wordt een uiteinde van het apparaat op uw buik gezet. Dit voelt eerst wat koud aan, maar verder merkt u er niets van. Op een beeldscherm is dan uw blaas en de achtergebleven urine te zien. Het onderzoek duurt ongeveer 10 minuten.

Rectaal Onderzoek
Bij het algemeen lichamelijk onderzoek wordt altijd een rectaal toucher gedaan. Een gehandschoende, goed gladgemaakte vinger wordt via de sluitspier in de endeldarm van de patiënt gebracht. Zo kan de grootte, de vorm, de stevigheid en het oppervlak van de prostaat worden beoordeeld. Dit is een eenvoudig onderzoek en het duurt maar kort. Het voelen naar de prostaat kan in verschillende houdingen worden gedaan en is in de regel niet pijnlijk. Maar het kan wel een vervelend gevoel geven, omdat de sluitspier van de endeldarm gepasseerd moet worden.

Echografie
Echografie is een onderzoek met behulp van geluidsgoiven, waarbij een orgaan in beeld wordt gebracht. Echografie kan zowel uitwendig via de buikwand, als inwendig via de endeldarm worden gedaan. Bij uitwendige echografie kunnen via de buikwand de nieren en de blaas zichtbaar worden gemaakt. Ook kan de uroloog vaststellen hoeveel urine er in de blaas achterblijft na het plassen. Bij inwendige echografie kunnen via de anus en de endeldarm de grootte, de aard en de vorm van de prostaat worden bepaald (zie foto). Dit gebeurt met behulp van een vingerdik apparaat, dat via de anus pijnloos wordt ingebracht.

Urodynamisch-onderzoek
Dit is een onderzoek naar de druk en de functie van de blaas en de plasbuis (lagere urinewegen). In sommige gevallen berusten de plasklachten niet op een prostaat die vergroot is en in de weg zit, maar op afwijkingen aan blaas of blaashals. 

Door middel van dunne catheters worden metingen verricht waarbij een indruk kan worden verkregen over de functie van de blaas, het al of niet in de weg zitten van de prostaat en de spanning van de bekkenbodemspieren. Het onderzoek kan bijdragen aan het verkrijgen van een nauwkeurige diagnose en kan van belang zijn voor de juiste therapie keuze.

Cystoscopie
Cystoscopie is een inwendig onderzoek om de doorgankelijkheid van de plasbuis, de grootte van de prostaatkwabben en het aspect van het blaasslijmvlies te beoordelen. Een dun, meestal buigzaam buisje, de cystoscoop, wordt door de plasbuis een glijmiddel gebracht. Tevoren wordt in de plasbuis een glijmiddel gebracht dat ook het slijmvlies in de plasbuis verdooft.

Het instrument is voorzien van een kijker en verlichting, waardoor de uroloog, via de plasbuis, naar de prostaat en de blaas kan kijken.

Door de cystoscoop stroomt ook steriel water naar binnen om de blaas te vullen, zodat de uroloog beter kan kijken. Na afloop van het onderzoek kunt u last hebben van een loos aandranggevoel, dat na enkele uren vanzelf verdwijnt. 

Behandeling

Afhankelijk van de ernst van uw plasklachten en door de uroloog uitgesloten afwijkingen aan de urinewegen wordt een aantal behandelingsmogelijkheden met u besproeken.
Bij milde klachten en geringe afwijkingen is behandeling niet nodig. Vaak verminderen de klachten spontaan.

Medicamenteuze behandeling
Als er afwijkingen aan de blaasuitgang, plasbuis of prostaat zijn vastgesteld kan een behandeling met een Alpha-1-blokker worden voorgeschreven. Alpha-1-blokkers zijn geneesmiddelen die de gladde spieren in de blaasuitgang, de prostaat en het prostaatkapsel kunnen ontspannen. Hierdoor ontstaat er minder weerstand en wordt vooral de straal beter. Deze medicijnen werken binnen enkele weken al. Indien de prostaat duidelijk vergroot is kunnen ook 5-alpha-reductaseremmers worden voorgeschreven. Deze geneesmiddelen verkleinen de prostaat en stoppen de prostaatgroei. Deze middelen werken echter pas merkbaar na enkele maanden. Indien de blaas overactief of sterk geprikkeld is zijn er ook geneesmiddelen die op deze overactiviteit van de blaas zelf werken.

Operatie
In bepaalde gevallen volstaat een medicameteuze behandeling niet en dient een operatieve ingreep plaats te vinden. Binnen de Andros Mannenkliniek worden geen operaties uitgevoerd. De uroloog zal, na hiervoor van u toestemming te hebben gekregen, contact opnemen met de uroloog die hij meest geschikt acht de operatie uit te voeren en voor u een afspraak maken.

Andere behandelmogelijkheden
De laatste jaren zijn er meerdere behandelingsmogelijkheden voor prostaatproblemen ontwikkeld. Deze behandelingen zijn gebaseerd op de toediening van andere vormen van hoge energie op de prostaat om weefselversterf te verkrijgen. Zo kan ook meer ruimte in de plasbuis ontstaan. De meest bekende ontwikkelingen zijn Thermotherapie en Laserbehandeling.

Thermotherapie
Bij thermotherapie wordt de prostaat via de plasbuis met behulp van microgolven (micro-wave) verhit tot meer dan 45 graden C. Door deze hoge temperatuur sterft een deel van het prostaat prostaatweefsel af. Thermotherapie is een behandeling die binnen de Andros Mannenkliniek kan worden uitgevoerd.

Laserbehandeling
Met behulp van laserlicht kan de prostaatklier rond de plasbuis deels worden beschenen.
Dit veroorzaakt heel lokaal zeer hoge temperaturen waardoor een deel van het weefsel verdampt en een ander deel afsterft. Het effect is dat er, nadat littekenvorming is ontstaan, aanzienlijk meer ruimte overblijt voor passage van de urine.

Bij deze behandelingen kan het gebeuren dat de patient stukjes dood prostaatweefsel met de urinelozing ziet meekomen. Dit kan over een periode van meerdere weken plaatsvinden.

Onze Klinieken

Andros Nieuwsbrief

Wilt u snel en discreet testen of u wellicht last heeft van erectieproblemen? Doe dan de ANDROS Erectietest.

Klik hier